ХЕРА денеска во просториите на ЈЗУ Општа болница Кочани го отвори вториот MM Центар за поддршка и советување на момчиња и мажи, простор посветен на поддршка, доверба и грижа за менталното здравје на момчињата и мажите како и другите засегнати во заедницата.
По првиот ММ Центар што ХЕРА го отвори во Мај 2024 година до денеска дадени над 950 сесии од психолози и психотерапевти на 135 момчиња и мажи. Новиот Центар во Кочани претставува продолжување на моделот кој веќе покажа дека ваквите услуги им се навистина потребни на мажите и момчињата. Во изминатите две години, многумина во Центарот во Скопје за првпат побараа помош, разговараа за своите емоции, стресот и животните предизвици и добија поддршка за подобрување на комуникацијата, односите со околината и семејството и секојдневниот живот.
Искуството на ХЕРА покажа дека кога мажите имаат безбеден простор каде можат без страв и осуда да зборуваат за своите проблеми, тоа позитивно влијае не само врз нивното ментално здравје, туку и врз семејствата и заедницата.
Новиот ММ Центар во Кочани е создаден со идеја да покаже дека никој не треба сам да се справува со стресот, притисокот, стравовите или тешките животни ситуации. Наместо молчење и затворање во себе, овој простор нуди разговор, разбирање и професионална поддршка истакна Елизабета Божиноска, Програмска директорка во ХЕРА.
Според податоците од HBSC студијата од 2022 година, индикаторите за ментално здравје кај момчињата покажуваат влошување со возраста. Раздразливоста, која се јавува повеќе од еднаш неделно, е присутна кај 13% од 11-годишните, 14% од 13-годишните и 19% од 15-годишните момчиња, што укажува на постепено зголемување во адолесценцијата. Речиси секое четврто момче на 15 години има проблеми со спиењето, а чувството на ниско расположение е пријавено кај 13% од 11-годишните, 14% од 13-годишните и 26% од 15-годишните момчиња, што покажува значително зголемување со возраста.
Во исто време, многу момчиња растат со пораки дека „машките не плачат“ и дека секогаш мора да бидат силни, што често ги оддалечува од барањето помош кога им е најпотребна.
Токму затоа, ММ Центарот во Кочани има цел да создаде безбедно место каде момчињата и мажите ќе можат да разговараат, да добијат поддршка и да научат како подобро да се справуваат со емоциите, конфликтите и секојдневниот притисок. На тој начин, поддршката за менталното здравје станува и важен дел од создавањето побезбедни семејства и заедници без насилство.
На отворањето присуствуваа претставници од институциите, локалната самоуправа, здравствениот сектор и партнерските организации, кои ја нагласија важноста од навремена поддршка, разговор и заедничка грижа за менталното здравје на младите и заедницата.
Аташето во Австриското Министерство за труд, социјални работи, здравство и заштита на потрошувачите, Харалд Бреза-Фугер, нагласи дека Директивата на ЕУ 2024/1385 за борба против насилството врз жените и семејното насилство поставува јасна насока што Северна Македонија треба да ја следи. Според него, нејзината важност е во тоа што не се ограничува само на казнување, туку опфаќа превенција, заштита на жртвите, пристап до правда, поддршка и координација меѓу институциите. Тој посочи дека, во рамките на австрискиот Закон за заштита од насилство, полицијата има обврска да ги информира регионалните центри за заштита од насилство при издавање забрани за приближување и контакт. Минатата година, полицијата издала околу 14.600 налози за заштита, а овие информации биле доставени до регионалните центри за заштита од насилство. Бреза-Фугер нагласи дека, и покрај воспоставените механизми, во Австрија сѐ уште има премногу фемициди, што покажува дека системот е далеку од совршен. Тој изрази надеж дека пилотирањето на советувалиштето за мажи во Кочани ќе придонесе кон намалување на родово базираното и семејното насилство. На крај, Бреза-Фугер им се заблагодари на вклучените невладини организации од Австрија и Северна Македонија за нивниот голем ангажман и им посака многу успех во понатамошната имплементација на проектот.
„Соработката со ХЕРА започна пред една година и со особено задоволство продолжува преку потпишувањето на меморандумот за соработка и отворањето на Центарот за поддршка и советување на момчиња и мажи во Кочани. Во изминатиот период, нашите вработени добија значајна обука и континуирана поддршка заедно со тимот на ХЕРА, што придонесе за зајакнување на капацитетите за работа во областа на менталното здравје и психосоцијалната поддршка. Веруваме дека овој Центар ќе биде важен и безбеден простор каде граѓаните ќе можат навремено да добијат стручна помош, поддршка и разбирање“, истакна д-р Дарко Иванов, началник на невропсихијатриско одделение при ЈЗУ Општа болница со проширена дејност Кочани
Координаторот на Центарот за мажи и момчиња во Скопје, Виктор Бучковски, истакна дека Кочани не смее да се заборави. Болката и траумата на преживеаните, на родителите, на пријателите и на сите погодени не смеат да останат само една точка во времето. Денешното отворање на центарот е мал гест на поддршка кон Кочанчани и кон луѓето од овој регион на кои им е потребна психолошка поддршка и советување. Нашата мисија е да бидеме присутни таму каде што е најпотребно, да слушаме, да помогнеме и да продолжиме да зборуваме за оваа тема секогаш кога заборавот ќе се обиде да ја преземе.
Со отворањето на овој Центар, Кочани добива нов простор на доверба, поддршка и солидарност – место кое испраќа силна порака дека грижата за менталното здравје е важна за сите и дека барањето помош е чин на сила, а не на слабост.
Во рамки на понатамошното ширење на оваа иницијатива, ХЕРА до крајот на годината планира отворање на нов Центар за советување и поддршка на момчиња и мажи и во Шуто Оризари, со цел услугите да станат подостапни и за поголем број на граѓани. Истовремено, преку соработката со партнерите од Албанија, моделот ќе започне да се развива и таму, како дел од поширок регионален пристап за поддршка на менталното здравје и превенција на насилството.
Отворањето на Центарот е дел од регионалниот проект „Трансформирање на родовите норми: Спречување на родово базирано насилство преку ангажман на младите во Албанија и Северна Македонија“, финансиски поддржан од Австриското сојузно министерство за социјални работи, здравство, нега и заштита на потрошувачите.
