{"id":5363,"date":"2017-09-29T15:15:46","date_gmt":"2017-09-29T14:15:46","guid":{"rendered":"https:\/\/hera.org.mk\/?p=5363"},"modified":"2017-10-12T09:45:34","modified_gmt":"2017-10-12T08:45:34","slug":"po-povod-26-septemvri-mladite-pobaraa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/po-povod-26-septemvri-mladite-pobaraa\/","title":{"rendered":"Me rastin e 26 shtatorit, t\u00eb rinjt\u00eb e k\u00ebrkuan at\u00eb q\u00eb u takon"},"content":{"rendered":"<p>Dita nd\u00ebrkomb\u00ebtare e kontracepsionit, e cila globalisht sh\u00ebnohet \u00e7do 26 shtator, q\u00eb nga viti 2007 e k\u00ebtej, k\u00ebt\u00eb vit HERA e sh\u00ebnoi me tribun\u00ebn me tem\u00eb \u201cT\u00eb rinjt\u00eb e k\u00ebrkuan at\u00eb q\u00eb u takon \u2013 qasja deri te sh\u00ebrbimet p\u00ebr sh\u00ebndet seksual dhe riprodhues\u201d. Tribuna u mbajt m\u00eb 26 shtator (e mart\u00eb) prej or\u00ebs 11:00 deri n\u00eb ora 13:00 n\u00eb hotelin \u201cHolidej In\u201d.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/hera.org.mk\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/mladite-baraat-fb.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-5365 \" src=\"https:\/\/hera.org.mk\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/mladite-baraat-fb.jpg\" alt=\"\" width=\"598\" height=\"227\" srcset=\"https:\/\/hera.org.mk\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/mladite-baraat-fb.jpg 960w, https:\/\/hera.org.mk\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/mladite-baraat-fb-300x114.jpg 300w, https:\/\/hera.org.mk\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/mladite-baraat-fb-768x292.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 598px) 100vw, 598px\" \/><\/a><\/p>\n<p>P\u00ebrmes promovimit t\u00eb videos <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=DkPrIQQLB1U\">\u201cT\u00eb rinjt\u00eb e k\u00ebrkojn\u00eb at\u00eb q\u00eb u takon \u2013 qasja deri te sh\u00ebrbimet p\u00ebr sh\u00ebndet seksual dhe riprodhues<\/a>\u201d, q\u00eb flet p\u00ebr nj\u00eb pjes\u00eb nga sfidat e p\u00ebrditshme me t\u00eb cilat ballafaqohen t\u00eb rinjt\u00eb n\u00eb Maqedoni dhe panel diskutimi me vendimmarr\u00ebsit, profesionist\u00eb dhe p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb institucioneve kompetente, n\u00eb tribun\u00eb p\u00ebrs\u00ebri u aktualizua \u00e7\u00ebshtja p\u00ebr leht\u00ebsimin e qasjes deri te kontracepsioni modern n\u00eb Maqedoni.<\/p>\n<p>Nevoja deri te kontracepsioni i kapsh\u00ebm modern e mb\u00ebshtesin edhe t\u00eb dh\u00ebnat statistikore, sipas t\u00eb cilave Maqedonia edhe m\u00eb tej \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga vendet evropiane ku kontracepsioni modern nuk \u00ebsht\u00eb aspak i popullarizuar: vet\u00ebm 1,6% t\u00eb rinjve deri n\u00eb mosh\u00ebn 29 vje\u00e7are p\u00ebrdorin kontracepsion oral, nd\u00ebrsa vet\u00ebm 12,8 prej \u00e7ifteve p\u00ebrdorin \u00e7far\u00ebdo lloji mjet modern t\u00eb kontracepsionit. Rritja e rasteve t\u00eb klamidies, shtatz\u00ebnis\u00eb dhe aborteve mes adoleshent\u00ebve padyshim tregon p\u00ebr informimin e pamjaftuesh\u00ebm p\u00ebr metodat ekzistuese t\u00eb kontracepsionit dhe p\u00ebr indikacionin e tyre te kjo grup mosh\u00eb, por edhe n\u00eb qasjen e v\u00ebshtir\u00ebsuar deri te kontracepsioni, mungesa e mjeteve financiare, qendrat e pamjaftueshme rinore funksionale p\u00ebr sh\u00ebndet seksual dhe riprodhues dhe t\u00eb frik\u00ebs nga d\u00ebnimi.<\/p>\n<p>Sipas hulumtimit t\u00eb HERA dhe UNFPA p\u00ebr \u00e7mimet e mjeteve kontraceptive n\u00eb treg, do t\u00eb nevojiteshin 73.000 dollar\u00eb q\u00eb t\u00eb plot\u00ebsohen nevojat e t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb rinjve n\u00eb Maqedoni n\u00eb nivel vjetor, prej t\u00eb cilave 60% do t\u00eb dedikoheshin p\u00ebr prezervativ\u00eb, 30% p\u00ebr kontracepsion oral, nd\u00ebrsa 10% p\u00ebr kontracepsion urgjent.<\/p>\n<p>Sfidat, komentet dhe k\u00ebrkesat e ndara n\u00eb k\u00ebt\u00eb tribun\u00eb i v\u00ebrtetojn\u00eb rekomandimet q\u00eb i ka sjell\u00eb Komiteti i KB-s\u00eb p\u00ebr t\u00eb drejtat ekonomike, sociale dhe kulturore p\u00ebr Maqedonin\u00eb n\u00eb vitin 2016:<\/p>\n<ul>\n<li>Informatat p\u00ebr sh\u00ebndetin seksual dhe riprodhues t\u00eb jen\u00eb t\u00eb kapshme p\u00ebr opinionin, m\u00eb s\u00eb shumti p\u00ebr t\u00eb rinjt\u00eb; t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsohet edukimi n\u00eb shkolla nga fusha e sh\u00ebndetit seksual dhe riprodhues \u2013 e bazuar n\u00eb informatat m\u00eb t\u00eb reja, t\u00eb p\u00ebrshtatura p\u00ebr mosh\u00ebn dhe e bazuar n\u00eb respektimin e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut.<\/li>\n<li>Kontracepsioni modern t\u00eb jet\u00eb i kapsh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb, q\u00eb do t\u00eb edhe futja e mjeteve kontracepsione n\u00eb list\u00ebn pozitive t\u00eb ila\u00e7eve t\u00eb p\u00ebrfshira prej Fondit p\u00ebr sigurim sh\u00ebndet\u00ebsor.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Mu p\u00ebr k\u00ebt\u00eb, edhe k\u00ebt\u00eb vit t\u00eb rinjt\u00eb e k\u00ebrkuan at\u00eb q\u00eb u takon, e ky \u00ebsht\u00eb kontracepsioni oral n\u00eb list\u00ebn pozitive, qasja deri te prezervativ\u00ebt pa pages\u00eb, edukimi gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs seksual n\u00eb shkolla dhe qendra rinore funksionale dhe miq\u00ebsore p\u00ebr t\u00eb rinjt\u00eb p\u00ebr sh\u00ebndetin seksual dhe riprodhues \u2013 p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb rinjt\u00eb n\u00eb gjith\u00eb vendin.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dita nd\u00ebrkomb\u00ebtare e kontracepsionit, e cila globalisht sh\u00ebnohet \u00e7do 26 shtator, q\u00eb nga viti 2007 e k\u00ebtej, k\u00ebt\u00eb vit HERA e sh\u00ebnoi me tribun\u00ebn me [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5365,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[62],"tags":[675,229,674,676,291,258,299],"class_list":["post-5363","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hera-aktuelno","tag-26-","tag-229","tag-674","tag-676","tag-291","tag-258","tag-299"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5363","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5363"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5363\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5365"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5363"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5363"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5363"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}