{"id":13733,"date":"2024-09-28T09:55:13","date_gmt":"2024-09-28T08:55:13","guid":{"rendered":"https:\/\/hera.org.mk\/?p=13733"},"modified":"2024-10-19T08:38:51","modified_gmt":"2024-10-19T07:38:51","slug":"pristapot-do-bezbeden-abortus-e-zdravstveno-pravo-za-sekoja-zhena","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/pristapot-do-bezbeden-abortus-e-zdravstveno-pravo-za-sekoja-zhena\/","title":{"rendered":"Qasja n\u00eb abortin e sigurt \u00ebsht\u00eb e drejt\u00eb sh\u00ebndet\u00ebsore p\u00ebr \u00e7do grua"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-weight: 400;\">Qasja n\u00eb abortin e sigurt \u00ebsht\u00eb nj\u00eb e drejt\u00eb sh\u00ebndet\u00ebsore dhe thelb\u00ebsore p\u00ebr realizimin e liris\u00eb riprodhuese, \u00ebsht\u00eb nd\u00ebr mesazhet kryesore t\u00eb d\u00ebrguara me rastin e Dit\u00ebs nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr qasje n\u00eb abortin e sigurt dhe legal, e cila festohet \u00e7do vit m\u00eb 28 shtator. Edhe pse Ligji p\u00ebr nd\u00ebrprerjen e shtatz\u00ebnis\u00eb nga viti 2019 u lejon grave liri m\u00eb t\u00eb madhe riprodhuese, n\u00eb vend ende nuk ka asnj\u00eb kontraceptiv t\u00eb vet\u00ebm n\u00eb list\u00ebn pozitive t\u00eb barnave, nd\u00ebrsa aborti mjek\u00ebsor \u00ebsht\u00eb i disponuesh\u00ebm vet\u00ebm n\u00eb Shkup me \u00e7ka i p\u00ebrjashton grat\u00eb nga zonat rurale, nd\u00ebrsa barnat e p\u00ebrdorura p\u00ebr t\u00eb ende nuk jan\u00eb regjistruar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">N\u00eb konferenc\u00ebn p\u00ebr shtyp kushtuar Dit\u00ebs nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr qasje n\u00eb abort t\u00eb sigurt dhe legal, mesazhe u d\u00ebrguan nga disa prej ekspert\u00ebve n\u00eb vend. Drejtori i Klinik\u00ebs Universitare p\u00ebr Gjinekologji dhe Obstetrik\u00eb (UGAK) Shkup prof. Dr. Irena Aleksioska-Papestiev theksoi se si promovuese e politikave m\u00eb t\u00eb mira dhe m\u00eb t\u00eb sigurta sh\u00ebndet\u00ebsore, n\u00eb p\u00ebrputhje me standardet e Organizat\u00ebs Bot\u00ebrore t\u00eb Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb, p\u00ebr t\u00eb kat\u00ebrtin vit radhazi, Klinika Universitare p\u00ebr Gjinekologji dhe Obstetrik\u00eb me sukses zbaton dhe realizon abort mjek\u00ebsor, si m\u00ebnyra m\u00eb e sigurt p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrprer\u00eb shtatz\u00ebnin\u00eb. Duke marr\u00eb t\u00eb drejt\u00ebn e pacenueshme t\u00eb gruas p\u00ebr zgjedhjen e saj, Klinika e Gjinekologjis\u00eb dhe Obstetrik\u00ebs, me mb\u00ebshtetjen e Ministris\u00eb s\u00eb Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb dhe HERA, ofron burime dhe kushte cil\u00ebsore q\u00eb aborti mjek\u00ebsor t\u00eb jet\u00eb zgjedhja e m\u00eb shum\u00eb se 80% t\u00eb pacient\u00ebve q\u00eb i n\u00ebnshtrohen nd\u00ebrprerjes s\u00eb shtatz\u00ebnis\u00eb. Ajo shtoi se nj\u00eb nga shkaqet m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb vdekshm\u00ebris\u00eb te n\u00ebnat n\u00eb bot\u00eb jan\u00eb nd\u00ebrlikimet q\u00eb lidhen me nd\u00ebrhyrjet e paligjshme p\u00ebr nd\u00ebrprerjen e shtatz\u00ebnis\u00eb, t\u00eb cilat jan\u00eb jasht\u00ebzakonisht t\u00eb pasigurta p\u00ebr nj\u00eb grua dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye aborti mjek\u00ebsor duhet t\u00eb jet\u00eb leht\u00ebsisht i disponuesh\u00ebm dhe t\u00eb kryhet sipas standardeve m\u00eb t\u00eb mira bot\u00ebrore.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Prof. Dr. Gligor Tofoski, specialist gjinekolog n\u00eb Klinik\u00ebn Universitare p\u00ebr Gjinekologji dhe Obstetrik\u00eb t\u00eb ISHP-s\u00eb dhe kryetar i Shoqat\u00ebs s\u00eb Gjinekolog\u00ebve dhe Obstet\u00ebrve Maqedonas (MAGO) theksoi se ligjshm\u00ebria e abortit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga parametrat m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm dhe se q\u00eb nga viti 2019 Republika e Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut ka nj\u00eb ligj p\u00ebr nd\u00ebrprerjen e shtatz\u00ebnis\u00eb q\u00eb avancon t\u00eb drejtat e grave. Nga viti 2020 kemi edhe nj\u00eb Udh\u00ebzues klinik p\u00ebr nd\u00ebrprerjen e shtatz\u00ebnis\u00eb, t\u00eb p\u00ebrgatitur nga ekspert\u00eb t\u00eb fush\u00ebs s\u00eb gjinekologjis\u00eb dhe obstetrik\u00ebs, se si duhet t\u00eb aplikohet metoda. Ai shtoi se siguria \u00ebsht\u00eb aspekti tjet\u00ebr \u2013 t\u00eb dish t\u00eb zbatosh metod\u00ebn, t\u00eb merren efekte pozitive, dhe ajo q\u00eb mungon \u00ebsht\u00eb regjistrimi i barnave p\u00ebr abortin mjek\u00ebsor, p\u00ebr t\u00eb kompletuar legjislacionin e avancuar ligjor p\u00ebr k\u00ebt\u00eb tem\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Eva Spasevska, menaxhere e programit t\u00eb programit t\u00eb kujdesit seksual dhe riprodhues n\u00eb HERA, theksoi se edhe pse aborti \u00ebsht\u00eb i ligjsh\u00ebm dhe i disponuesh\u00ebm n\u00eb vend, aborti me k\u00ebrkes\u00eb t\u00eb gruas p\u00ebr arsye sociale dhe ekonomike ende nuk mbulohet nga sistemi shtet\u00ebror i sigurimeve sh\u00ebndet\u00ebsore. Kostot e larta k\u00ebrc\u00ebnojn\u00eb aksesin n\u00eb abort t\u00eb sigurt dhe pik\u00ebrisht p\u00ebr shkak t\u00eb tyre, ne ende jemi d\u00ebshmitar\u00eb t\u00eb rasteve t\u00eb abortit t\u00eb paligjsh\u00ebm. Rekomandimet nd\u00ebrkomb\u00ebtare tregojn\u00eb gjithashtu se shteti duhet t\u00eb siguroj\u00eb mbulimin universal t\u00eb t\u00eb gjitha kostove q\u00eb lidhen me sh\u00ebndetin seksual dhe riprodhues dhe metodat moderne t\u00eb kontracepsionit, t\u00eb cilat parashikohen nga Programi i Qeveris\u00eb 2022-2024, por ende nuk kemi nj\u00eb kontraceptiv t\u00eb vet\u00ebm n\u00eb kurriz t\u00eb fondit t\u00eb sigurimit sh\u00ebndet\u00ebsor, dhe vendi ka nj\u00eb nga normat m\u00eb t\u00eb ul\u00ebta t\u00eb p\u00ebrdorimit t\u00eb kontracepsionit modern n\u00eb Evrop\u00eb, q\u00eb \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm 14%. Drejt\u00ebsia riprodhuese, p\u00ebrve\u00e7 t\u00eb drejt\u00ebs p\u00ebr t\u00eb zgjedhur, p\u00ebrfshin gjithashtu t\u00eb drejt\u00ebn p\u00ebr akses t\u00eb barabart\u00eb n\u00eb sh\u00ebrbimet sh\u00ebndet\u00ebsore, informacion dhe mb\u00ebshtetje \u2013 si dhe t\u00eb drejt\u00ebn e \u00e7do gruaje q\u00eb t\u00eb jet\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb vendos\u00eb p\u00ebr trupin e saj dhe t\u00eb marr\u00eb nj\u00eb vendim t\u00eb informuar, pa frik\u00eb. apo diskriminim.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">HERA, si nj\u00eb organizat\u00eb q\u00eb punon n\u00eb edukimin sh\u00ebndet\u00ebsor, ka vite q\u00eb punon n\u00eb nd\u00ebrgjegj\u00ebsimin e publikut, p\u00ebrmir\u00ebsimin e sh\u00ebrbimeve dhe mund\u00ebsimin e t\u00eb drejt\u00ebs p\u00ebr kontracepsion modern p\u00ebr grat\u00eb n\u00eb vend. N\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim dhe sot, me rastin e Dit\u00ebs nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr qasje n\u00eb abort t\u00eb sigurt dhe legal, HERA realizon trajnimin p\u00ebr gjinekolog\u00ebt e kujdesit par\u00ebsor me tem\u00ebn \u201cAborti mjek\u00ebsor dhe kontracepsioni modern\u201d.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ky \u00ebsht\u00eb trajnimi i dyt\u00eb i akredituar i vitit p\u00ebr mjek\u00ebt gjinekolog\u00eb t\u00eb kujdesit par\u00ebsor sh\u00ebndet\u00ebsor me tem\u00ebn \u201cAborti mjek\u00ebsor dhe kontracepsioni modern\u201d n\u00eb bashk\u00ebpunim me MAGO, dhe i akredituar nga Oda e Mjek\u00ebsis\u00eb, n\u00eb t\u00eb cilin gjinekolog\u00ebt pat\u00ebn mund\u00ebsin\u00eb t\u00eb m\u00ebsojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb rreth korniz\u00ebs ligjore, metodat e realizimit t\u00eb abortit mjek\u00ebsor n\u00eb vend, shembuj nga puna praktike e lektor\u00ebve dhe informacione ky\u00e7e p\u00ebr k\u00ebshillimin psiko-social gjat\u00eb k\u00ebsaj procedure.<\/span><\/p>\n<h2><\/h2>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qasja n\u00eb abortin e sigurt \u00ebsht\u00eb nj\u00eb e drejt\u00eb sh\u00ebndet\u00ebsore dhe thelb\u00ebsore p\u00ebr realizimin e liris\u00eb riprodhuese, \u00ebsht\u00eb nd\u00ebr mesazhet kryesore t\u00eb d\u00ebrguara me rastin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13734,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[62],"tags":[],"class_list":["post-13733","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hera-aktuelno"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13733","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13733"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13733\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13779,"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13733\/revisions\/13779"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13734"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13733"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13733"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13733"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}