{"id":12554,"date":"2023-01-31T16:25:22","date_gmt":"2023-01-31T15:25:22","guid":{"rendered":"https:\/\/hera.org.mk\/?p=12554"},"modified":"2023-02-09T12:54:40","modified_gmt":"2023-02-09T11:54:40","slug":"reakcija-apatichnosta-kon-nasilstvoto-vrz-zhenite-e-neprifatlivo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/reakcija-apatichnosta-kon-nasilstvoto-vrz-zhenite-e-neprifatlivo\/","title":{"rendered":"Reagim: Apatia ndaj dhun\u00ebs ndaj grave \u00ebsht\u00eb shqet\u00ebsuese dhe e papranueshme"},"content":{"rendered":"<p><em>\u201cNj\u00eb 19-vje\u00e7are nga K\u00ebr\u00e7ova ka raportuar se nj\u00eb shofer taksie nga Shkupi e ka prekur n\u00eb trup gjat\u00eb transportit t\u00eb saj\u201d; \u201cI dashuri e ka rrahur dhe e ka q\u00eblluar me arm\u00eb\u201d, \u201cNj\u00eb burr\u00eb nga Kavadari e ka rrahur ish t\u00eb dashur\u00ebn dhe vajz\u00ebn e saj 6-vje\u00e7are\u201d; \u201cNj\u00eb vajz\u00eb 14-vje\u00e7are \u00ebsht\u00eb njoftuar me nj\u00eb djal\u00eb n\u00eb Instagram, ai e ka filmuar, e m\u00eb pas e ka detyruar t\u00eb kryej\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie seksuale me burra t\u00eb dehur dhe t\u00eb droguar\u201d\u2026<\/em><\/p>\n<p>K\u00ebto jan\u00eb vet\u00ebm disa nga titujt n\u00eb mediat maqedonase lidhur me format e ndryshme t\u00eb dhun\u00ebs me baz\u00eb gjinore q\u00eb i lexojm\u00eb p\u00ebr mir\u00eb m\u00ebngjes. N\u00eb vend q\u00eb t\u00eb krijojm\u00eb komunitete dhe mjedise ku \u00e7do grua do t\u00eb jet\u00eb e sigurt dhe e lir\u00eb, ne shohim se si pa kujdesin e duhur sistematik dhe shqet\u00ebsimin p\u00ebr jet\u00ebn dhe mir\u00ebqenien e vajzave dhe grave, mizogjinia dhe dhuna burojn\u00eb nga \u00e7do pore t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb son\u00eb.<\/p>\n<p>Si Platform\u00eb p\u00ebr barazi gjinore, por edhe si aktiviste, feministe dhe qytetar\u00eb, jemi t\u00eb tmerruar nga m\u00ebnyra apatike dhe deklarative n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn trajtohet dhuna me baz\u00eb gjinore nga institucionet q\u00eb jo vet\u00ebm jan\u00eb t\u00eb paaft\u00eb p\u00ebr t\u00eb punuar n\u00eb parandalimin e dhun\u00ebs me baz\u00eb gjinore, por edhe d\u00ebshtojn\u00eb plot\u00ebsisht n\u00eb fush\u00ebn e mbrojtjes, e cila \u00e7on n\u00eb form\u00ebn m\u00eb ekstreme t\u00eb dhun\u00ebs ndaj grave \u2013 femicidin.<\/p>\n<p>Jemi t\u00eb brengosur se faj\u00ebsimi i viktimave \u2013 tregimi \u201cvet\u00eb e ka k\u00ebrkuar\u201d \u2013 q\u00eb i ka rr\u00ebnj\u00ebt te urrjetja ndaj grave si vler\u00eb, po b\u00ebhet nj\u00eb p\u00ebrgjigje gjithnj\u00eb e m\u00eb e zakonshme ndaj dhun\u00ebs. Ne jemi t\u00eb shqet\u00ebsuar se dhuna me baz\u00eb gjinore, n\u00eb vend q\u00eb t\u00eb \u00e7rr\u00ebnjoset, normalizohet m\u00eb tej dhe p\u00ebrhapet n\u00eb t\u00eb gjitha sferat e ekzistenc\u00ebs son\u00eb (edhe n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn fizike dhe digjitale). Ne jemi t\u00eb shqet\u00ebsuar q\u00eb seksizmi transmetohet si nj\u00eb norm\u00eb shoq\u00ebrore te brezat e rinj, t\u00eb cil\u00ebt, n\u00eb munges\u00eb t\u00eb mb\u00ebshtetjes sistematike, edukimit gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs seksual dhe nj\u00eb busull t\u00eb duhur moral dhe etik, jo vet\u00ebm (do) t\u00eb p\u00ebrjet\u00ebsojn\u00eb k\u00ebt\u00eb kultur\u00eb dhune, por (do) t\u00eb p\u00ebrjet\u00ebsojn\u00eb at\u00eb n\u00eb \u00e7do form\u00eb m\u00eb ekstreme.<\/p>\n<p>N\u00eb nivel lokal, rajonal dhe global, rastet e dhun\u00ebs q\u00eb fillojn\u00eb n\u00eb internet dhe p\u00ebrfundojn\u00eb me shantazh, p\u00ebrdhunim dhe\/ose forma t\u00eb tjera t\u00eb dhun\u00ebs n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn fizike jan\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuara. Ve\u00e7an\u00ebrisht t\u00eb ekspozuara jan\u00eb vajzat dhe t\u00eb rejat, si n\u00eb rastin e viktim\u00ebs 14-vje\u00e7are, e cila n\u00ebn k\u00ebrc\u00ebnime dhe shantazhe \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdhunuar vazhdimisht n\u00eb disa lokacione n\u00eb Veles nga disa burra t\u00eb cil\u00ebt aktualisht ndodhen n\u00eb paraburgim. Nd\u00ebrsa zgjidhja institucionale, pra drejt\u00ebsia p\u00ebr viktim\u00ebn, si dhe drejt\u00ebsia p\u00ebr t\u00eb gjitha viktimat e dhun\u00ebs me baz\u00eb gjinore, \u00ebsht\u00eb vendimtare n\u00eb k\u00ebt\u00eb luft\u00eb, ne duhet t\u00eb fokusohemi n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb te autor\u00ebt q\u00eb trajtojn\u00eb trupin dhe jet\u00ebn e grave si pron\u00eb t\u00eb tyre. Si ta ndalojm\u00eb k\u00ebt\u00eb tendenc\u00eb? Si t\u00eb veprojm\u00eb me faktin q\u00eb n\u00ebn secilin prej k\u00ebtyre raportimeve mediatike p\u00ebr dhun\u00ebn me baz\u00eb gjinore, publiku yn\u00eb nj\u00ebz\u00ebri thot\u00eb \u201cajo vet\u00eb e ka fajin\u201d? Si e shohim fenomenin q\u00eb sot u paralajm\u00ebrua nj\u00eb protest\u00eb e organizuar nga t\u00eb rinjt\u00eb n\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb Andrew Tate, nj\u00eb influencues q\u00eb mbron hapur urrejtjen dhe dhun\u00ebn ndaj grave dhe q\u00eb aktualisht ndodhet n\u00eb paraburgim n\u00ebn dyshimin p\u00ebr trafikim njer\u00ebzor dhe p\u00ebrdhunim? Si duhet ta shohim fenomenin q\u00eb, p\u00ebr hir t\u00eb disa p\u00ebrjashtimeve, shumica e djemve dhe burrave nuk ndihen t\u00eb prekur dhe nuk e ndjejn\u00eb nevoj\u00ebn p\u00ebr t&#8217;u solidarizuar n\u00eb luft\u00ebn kund\u00ebr dhun\u00ebs me baz\u00eb gjinore? \u00c7far\u00eb komuniteti \u00ebsht\u00eb ai q\u00eb miraton dhe feston apo mbyll nj\u00eb sy ndaj dhun\u00ebs?<\/p>\n<p>Viktimat raportojn\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb dhun\u00eb dhe dhuna nuk po zvog\u00eblohet fare. Tregon se sistemi i parandalimit dhe mbrojtjes nuk funksionon. N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, opinioni publik tregon se sa m\u00eb t\u00eb lira dhe t\u00eb fuqizuara t\u00eb jen\u00eb vajzat dhe grat\u00eb, aq m\u00eb i p\u00ebrhapur \u00ebsht\u00eb viktimizimi i dyfisht\u00eb. <em>P\u00ebr t\u00eb mos u sulmuar\/p\u00ebrdhunuar\/vrar\u00eb, duhet t\u00eb rrish n\u00eb sht\u00ebpi<\/em> \u00ebsht\u00eb pak a shum\u00eb q\u00ebndrimi mesatar p\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje. Dhe nd\u00ebrsa \u00ebsht\u00eb degraduese t\u00eb hysh n\u00eb nj\u00eb diskutim me at\u00eb narrativ, duam t\u00eb theksojm\u00eb se shifrat dhe realiteti tregojn\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn. Jo vet\u00ebm q\u00eb nj\u00eb grua \u00ebsht\u00eb m\u00eb pak e sigurt n\u00eb sht\u00ebpi, por nuk ka asnj\u00eb vend ku nj\u00eb grua \u00ebsht\u00eb e sigurt. N\u00eb k\u00ebto kushte, \u00ebsht\u00eb thjesht e pasigurt t\u00eb ekzistosh si grua.<\/p>\n<p>Kan\u00eb kaluar sakt\u00ebsisht dy vjet nga protestat lokale kund\u00ebr dhun\u00ebs me baz\u00eb gjinore. Ai mobilizim \u00e7oi n\u00eb l\u00ebvizje minimale institucionale p\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje, por nuk ka nj\u00eb angazhim gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs, \u200b\u200bt\u00eb p\u00ebrkushtuar, shum\u00eb sektorial dhe mbi t\u00eb gjitha t\u00eb sinqert\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb luft\u00eb. M\u00ebnyra deklarative me t\u00eb cil\u00ebn trajtohet dhuna me baz\u00eb gjinore na b\u00ebn t\u00eb jemi imun ndaj lajmeve p\u00ebr nj\u00eb tjet\u00ebr abuzim, nj\u00eb tjet\u00ebr p\u00ebrdhunim, nj\u00eb tjet\u00ebr ngacmim, nj\u00eb tjet\u00ebr femicid!<\/p>\n<p>P\u00ebrball\u00eb k\u00ebtij realiteti t\u00eb tmerrsh\u00ebm k\u00ebrkojm\u00eb mobilizimin e menj\u00ebhersh\u00ebm institucional dhe miratimin e menj\u00ebhersh\u00ebm t\u00eb ndryshimeve n\u00eb Kodin Penal p\u00ebr respektimin e Konvent\u00ebs s\u00eb Stambollit. Ne k\u00ebrkojm\u00eb mb\u00ebshtetje sistematike adekuate p\u00ebr \u00e7do grua apo vajz\u00eb q\u00eb i ka mbijetuar \u00e7do lloj dhune, k\u00ebrkojm\u00eb sh\u00ebrbime funksionale t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuara n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb barabart\u00eb n\u00eb t\u00eb gjitha rajonet, k\u00ebrkojm\u00eb q\u00eb t\u00eb ndalet trendi i reduktimit t\u00eb financimit vendas dhe mb\u00ebshtetje adekuate p\u00ebr t\u00eb gjitha organizatat q\u00eb i ofrojn\u00eb k\u00ebto sh\u00ebrbime p\u00ebr qytetar\u00ebt.<\/p>\n<p>Si organizata t\u00eb grave dhe organizata q\u00eb punojn\u00eb p\u00ebr avancimin e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut, k\u00ebrkojm\u00eb solidaritet nga t\u00eb gjith\u00eb ju, n\u00eb luft\u00ebn p\u00ebr nj\u00eb p\u00ebrgjigje sistematike ndaj dhun\u00ebs ndaj grave. Ju p\u00ebrkujtojm\u00eb: shteti q\u00eb nuk vepron \u00ebsht\u00eb shtet q\u00eb p\u00ebrdhunon dhe heshtja e qytetar\u00ebve \u00ebsht\u00eb bashk\u00ebfaj\u00ebsi. Luft\u00ebn p\u00ebr drejt\u00ebsi do ta zhvillojm\u00eb n\u00eb t\u00eb gjitha frontet!<\/p>\n<p>Organizatat-an\u00ebtare t\u00eb Platform\u00ebs p\u00ebr barazi gjinore:<\/p>\n<ol>\n<li>Tiiiit! Inc.<\/li>\n<li>Lufto si fem\u00ebr<\/li>\n<li>Iniciativa qytetare fem\u00ebrore ANTIKO<\/li>\n<li>Shoqata Forumi i gruas<\/li>\n<li>Shoqata p\u00ebr mund\u00ebsi t\u00eb barabarta Semper<\/li>\n<li>Shoqata p\u00ebr zhvillim rural lokal<\/li>\n<li>Shoqata p\u00ebr mb\u00ebshtetje t\u00eb pun\u00ebtor\u00ebve t\u00eb margjinalizuarSTAR-STAR Shkup<\/li>\n<li>Shoqata p\u00ebr avancimin e barazis\u00eb gjinore Aksioni \u201cZdruzhenska\u201d<\/li>\n<li>Shoqata p\u00ebr emancipim, solidaritet dhe barazoi t\u00eb grave \u2013 ESE<\/li>\n<li>Shoqata p\u00ebr zhvillim edukativ EKVALIS<\/li>\n<li>Instituti p\u00ebr shkenca shoq\u00ebrore dhe humane<\/li>\n<li>Koalicioni \u201cMargjinat\u201d<\/li>\n<li>LezFem<\/li>\n<li>Rrjeti p\u00ebr mbrojtje nga diskriminimi<\/li>\n<li>Rrjeti komb\u00ebtar kund\u00ebr dhun\u00ebs mbi grat\u00eb dhe dhun\u00ebs n\u00eb familje<\/li>\n<li>K\u00ebshilli komb\u00ebtar p\u00ebr barazi gjinore<\/li>\n<li>organizata e grave t\u00eb qytetit t\u00eb Shkupit (OGSH)<\/li>\n<li>Organizata e grave t\u00eb Komun\u00ebs s\u00eb Sveti Nikoles<\/li>\n<li>Organizata e grave \u201cKumanovka\u201d<\/li>\n<li>Reaktor \u2013 Hulumtim n\u00eb veprim<\/li>\n<li>Koalicioni rural<\/li>\n<li>Stela<\/li>\n<li>TAKT<\/li>\n<li>Komiteti i Helsinkit p\u00ebr t\u00eb drejtat e njeriut<\/li>\n<li>HERA \u2013 Asociacioni p\u00ebr edukim sh\u00ebndet\u00ebsor dhe hulumtim<\/li>\n<li>HOPS \u2013 Opsione p\u00ebr jet\u00eb t\u00eb sh\u00ebndetshme Shkup<\/li>\n<li>Shoqata humanitare \u201cN\u00ebna\u201d<\/li>\n<li>Qendra p\u00ebr hulumtim dhe krijimin e politikave (QHKP)<\/li>\n<\/ol>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cNj\u00eb 19-vje\u00e7are nga K\u00ebr\u00e7ova ka raportuar se nj\u00eb shofer taksie nga Shkupi e ka prekur n\u00eb trup gjat\u00eb transportit t\u00eb saj\u201d; \u201cI dashuri e ka [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12555,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[62],"tags":[754,669,756,520,1132],"class_list":["post-12554","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hera-aktuelno","tag-754","tag-669","tag-756","tag-520","tag-rodovo-zasnovano-nasilstvo"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12554","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12554"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12554\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12576,"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12554\/revisions\/12576"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12555"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12554"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12554"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12554"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}