{"id":12236,"date":"2022-11-24T14:53:38","date_gmt":"2022-11-24T13:53:38","guid":{"rendered":"https:\/\/hera.org.mk\/?p=12236"},"modified":"2022-12-06T17:01:43","modified_gmt":"2022-12-06T16:01:43","slug":"reakcija-drzhavniot-budzet-raste-sredstvata-za-prevencija-se-kratat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/reakcija-drzhavniot-budzet-raste-sredstvata-za-prevencija-se-kratat\/","title":{"rendered":"REAGIM: Buxheti i shtetit rritet, mjetet p\u00ebr parandalim shkurtohen"},"content":{"rendered":"<p><em>Edhe pse buxheti i shtetit p\u00ebr vitin 2023 planifikohet t\u00eb jet\u00eb m\u00eb i madh n\u00eb 30 vitet e ekzistimit t\u00eb shtetit, shkurtohen mjetet n\u00eb 7 prej 10 programeve parandaluese p\u00ebr mbrojtje sh\u00ebndet\u00ebsore<\/em><\/p>\n<p>Pavar\u00ebsisht rritjes s\u00eb ndjeshme t\u00eb buxhetit t\u00eb shtetit t\u00eb planifikuar p\u00ebr vitin 2023, mbrojtja sh\u00ebndet\u00ebsore p\u00ebr parandalim \u00ebsht\u00eb ulur me nj\u00eb t\u00eb tret\u00ebn krahasuar me dy vitet e m\u00ebparshme dhe ka shkurtime n\u00eb 7 nga 10 programet parandaluese, alarmojn\u00eb organizatat qytetare ESE, Iniciativa p\u00ebr t\u00eb drejtat e gruas nga Shuto Orizari dhe Platforma e organizatave p\u00ebr mbrojtje nga HIV n\u00eb konferenc\u00ebn e sotme p\u00ebr shtyp q\u00eb u mbajt para Kuvendit t\u00eb R. s\u00eb Maqedonis\u00eb Veriut.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><a href=\"https:\/\/hera.org.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/316693581_1220107425268942_4464857540241669544_n-768x576-1.jpeg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-12240 size-full aligncenter\" src=\"https:\/\/hera.org.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/316693581_1220107425268942_4464857540241669544_n-768x576-1.jpeg\" alt=\"\" width=\"768\" height=\"576\" srcset=\"https:\/\/hera.org.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/316693581_1220107425268942_4464857540241669544_n-768x576-1.jpeg 768w, https:\/\/hera.org.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/316693581_1220107425268942_4464857540241669544_n-768x576-1-300x225.jpeg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/a><em>\u00a9 HOPS<br \/>\n<\/em><\/p>\n<p>Ka shkurtime n\u00eb programet p\u00ebr parandalimin e s\u00ebmundjeve kardiovaskulare, p\u00ebr organizimin dhe nxitjen e dhurimit t\u00eb gjakut, p\u00ebr mbrojtjen sh\u00ebndet\u00ebsore parandaluese, p\u00ebr imunizimin e detyruesh\u00ebm, p\u00ebr parandalimin e bruceloz\u00ebs, p\u00ebr parandalimin e tuberkulozit, p\u00ebr mbrojtjen nga AIDS dhe p\u00ebr mbrojtjen sh\u00ebndet\u00ebsore aktive t\u00eb n\u00ebnave dhe f\u00ebmij\u00ebve. Buxheti i p\u00ebrgjithsh\u00ebm i programeve p\u00ebr kujdesin sh\u00ebndet\u00ebsor parandalues \u200b\u200bdhe kurativ \u00ebsht\u00eb n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin nivel me k\u00ebt\u00eb vit, pavar\u00ebsisht se n\u00eb vitin 2023 buxheti i shtetit do t\u00eb jet\u00eb m\u00eb i madhi q\u00eb nga shpallja e pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb shtetit.<\/p>\n<p>N\u00eb vend q\u00eb t\u00eb rritet n\u00eb p\u00ebrpjes\u00ebtim t\u00eb drejt\u00eb me buxhetin e shtetit, buxheti i Ministris\u00eb s\u00eb Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb mbetet praktikisht i pandryshuar dhe nga 3% sa ishte n\u00eb periudh\u00ebn 2018-2020, vitin e ardhsh\u00ebm do t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsoj\u00eb vet\u00ebm 2.1% t\u00eb buxhetit t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm.<\/p>\n<p>\u201cPara dy viteve, Komiteti i OKB-s\u00eb p\u00ebr eliminimin e diskriminimit ndaj grave (CEDAW) mori nj\u00eb vendim q\u00eb e detyronte shtetin t\u00eb siguroj\u00eb qasje n\u00eb sh\u00ebrbimet sh\u00ebndet\u00ebsore p\u00ebr grupet e margjinalizuara t\u00eb qytetar\u00ebve, dhe n\u00eb vend t\u00eb k\u00ebsaj, fondet p\u00ebr programet e destinuara p\u00ebr to vet\u00ebm po reduktohen\u201c, kujtoi Almira Fasliji Muarem nga Shoqata \u201cIniciativa p\u00ebr t\u00eb drejtat e gruas nga Shuto Orizari\u201d, duke theksuar se me shkurtimet e tilla buxhetore e k\u00ebrc\u00ebnojn\u00eb sh\u00ebndetin riprodhues t\u00eb grave rome, ve\u00e7an\u00ebrisht t\u00eb grave shtatz\u00ebna t\u00eb cilat nuk kan\u00eb sigurim sh\u00ebndet\u00ebsor dhe grave pa dokumentacion personal.<\/p>\n<p>Nevoja p\u00ebr financim adekuat t\u00eb programeve komb\u00ebtare p\u00ebr HIV dhe zbulimin e hersh\u00ebm t\u00eb s\u00ebmundjeve malinje tregohet gjithashtu n\u00eb Raportin e progresit t\u00eb BE-s\u00eb p\u00ebr vitin 2022 t\u00eb publikuar s\u00eb fundmi.<\/p>\n<p>\u201cKomiteti p\u00ebr t\u00eb drejtat e f\u00ebmij\u00ebve n\u00eb OKB n\u00eb shtator 2022 shprehu shqet\u00ebsimin lidhur me reduktimin e vazhduesh\u00ebm t\u00eb investimeve p\u00ebr kujdesin sh\u00ebndet\u00ebsor t\u00eb n\u00ebnave dhe f\u00ebmij\u00ebve n\u00eb vend dhe vet\u00ebm dy muaj m\u00eb von\u00eb shteti e uli buxhetin e Programit p\u00ebr n\u00ebnat dhe f\u00ebmij\u00ebt p\u00ebr 3 milion\u00eb denar\u00eb. Nga ana tjet\u00ebr, buxheti p\u00ebr Programin e skriningut t\u00eb s\u00ebmundjeve malinje po zvog\u00eblohet edhe pse ato jan\u00eb nd\u00ebr shkaktar\u00ebt kryesor\u00eb t\u00eb vdekjeve n\u00eb vendin ton\u00eb. P\u00ebr shembull, p\u00ebrderisa vendet evropiane kan\u00eb mbulim me skrining p\u00ebr kancerin e qaf\u00ebs s\u00eb mitr\u00ebs prej mbi 75%, tek ne mbulimi \u00ebsht\u00eb rreth 28% n\u00eb tre vjet\u201d, tha Borjan Pavlovski nga Shoqata ESE.<\/p>\n<p>Andrej Senih nga Shoqata e pacient\u00ebve dhe Platforma HIV theksoi se buxheti i Programit HIV duhet t\u00eb rritet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb gjith\u00eb pacient\u00ebt t\u00eb mund t\u00eb mbulohen me nj\u00eb terapi q\u00eb lejon kontrollin e plot\u00eb t\u00eb virusit dhe do t\u00eb thot\u00eb jet\u00eb, duke parandaluar gjithashtu q\u00eb virusi t\u00eb jet\u00eb transmetohet m\u00eb tej. \u201c\u00cbsht\u00eb po aq e r\u00ebnd\u00ebsishme vazhdimi dhe zgjerimi i masave ekzistuese t\u00eb testimit dhe parandalimit midis grupeve t\u00eb cenueshme, t\u00eb cil\u00ebt shpesh jan\u00eb jasht\u00eb sistemit t\u00eb kujdesit sh\u00ebndet\u00ebsor, pasi kjo do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb zbulojm\u00eb sa m\u00eb shum\u00eb persona t\u00eb infektuar me virusin dhe t\u2019i nd\u00ebrlidhim me trajtimin\u201d. Kjo \u00ebsht\u00eb m\u00ebnyra e vetme e d\u00ebshmuar p\u00ebr t\u00eb arritur objektivat e vendosura globalisht deri n\u00eb vitin 2025 dhe \u00ebsht\u00eb n\u00eb p\u00ebrputhje me rekomandimet e Organizat\u00ebs Bot\u00ebrore t\u00eb Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb\u201d, tha ai.<\/p>\n<p>Prandaj, k\u00ebrkojm\u00eb nga deputet\u00ebt n\u00eb Kuvendin e Republik\u00ebs s\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut, ve\u00e7an\u00ebrisht an\u00ebtar\u00ebt e Komisionit p\u00ebr financim dhe buxhet, t\u2019i miratojn\u00eb amendamentet n\u00eb projektbuxhetin e Republik\u00ebs s\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut p\u00ebr vitin 2023 n\u00eb Ndarjen 19001 &#8211; Ministria e Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb, p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn tashm\u00eb kemi parashtruar propozime . M\u00eb pas, k\u00ebrkojm\u00eb q\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtat amendamente t\u00eb pranohen nga Qeveria e Republik\u00ebs s\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut, t\u00eb futen n\u00eb Propozimin e plot\u00ebsuar t\u00eb Buxhetit t\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut p\u00ebr vitin 2023 dhe t\u00eb b\u00ebhen pjes\u00eb e Ligjit p\u00ebr ekzekutimin e Buxhetit t\u00eb Republika e Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut p\u00ebr vitin 2023. Presim transparenc\u00eb dhe bashk\u00ebpunim nga t\u00eb gjitha pal\u00ebt p\u00ebrgjegj\u00ebse, p\u00ebrfshir\u00eb edhe Qeverin\u00eb, duke qen\u00eb fjala \u00ebsht\u00eb p\u00ebr sh\u00ebndetin e qytetar\u00ebve tan\u00eb.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Edhe pse buxheti i shtetit p\u00ebr vitin 2023 planifikohet t\u00eb jet\u00eb m\u00eb i madh n\u00eb 30 vitet e ekzistimit t\u00eb shtetit, shkurtohen mjetet n\u00eb 7 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12240,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[62],"tags":[1655,1654,733,774,756,145],"class_list":["post-12236","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hera-aktuelno","tag-drzhaven-budhet","tag-kratene","tag-733","tag-774","tag-756","tag-145"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12236","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12236"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12236\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12263,"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12236\/revisions\/12263"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12240"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12236"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12236"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12236"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}