{"id":10939,"date":"2021-04-08T09:40:07","date_gmt":"2021-04-08T08:40:07","guid":{"rendered":"https:\/\/hera.org.mk\/?p=10939"},"modified":"2021-07-28T14:52:33","modified_gmt":"2021-07-28T13:52:33","slug":"soopshtenie-8-april-megjunaroden-den-na-romite","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/soopshtenie-8-april-megjunaroden-den-na-romite\/","title":{"rendered":"Dita nd\u00ebrkomb\u00ebtare e rom\u00ebve: P\u00ebr grat\u00eb rome n\u00eb vendin ton\u00eb ka akoma m\u00eb shum\u00eb paragjykime sesa pun\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>Pes\u00ebdhjet\u00eb vjet nga themelimi i 8 Prillit si Dita nd\u00ebrkomb\u00ebtare e rom\u00ebve, grat\u00eb rome n\u00eb Maqedoni vazhdojn\u00eb t\u00eb luftojn\u00eb p\u00ebr t\u00eb hyr\u00eb n\u00eb tregun e pun\u00ebs p\u00ebr shkak t\u00eb diskriminimit sistematik p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb.<\/p>\n<p>Kjo ilustrohet nga t\u00eb dh\u00ebnat sipas t\u00eb cilave vet\u00ebm 4 gra rome jan\u00eb t\u00eb pun\u00ebsuara n\u00eb pozicione menaxheriale n\u00eb institucionet publike, dhe n\u00eb pozicione jo-menaxheriale ato p\u00ebrfaq\u00ebsohen nga vet\u00ebm 0.47% e numrit t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb t\u00eb pun\u00ebsuarve. Edhe pse Shuto Orizari \u00ebsht\u00eb komuna m\u00eb e madhe me nj\u00eb popullsi rome n\u00eb vend, nga gjithsej 18 t\u00eb pun\u00ebsuar n\u00eb komun\u00eb, vet\u00ebm 8 jan\u00eb rom\u00eb. Fakti q\u00eb asnj\u00eb grua rome nuk \u00ebsht\u00eb e pun\u00ebsuar n\u00eb qendrat e pun\u00ebsimit n\u00eb vend \u00ebsht\u00eb gjithashtu e habitshme. N\u00eb 30 qendra pun\u00ebsimi n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb vendin, vet\u00ebm dy rom\u00eb jan\u00eb t\u00eb pun\u00ebsuar n\u00eb pun\u00eb jo-menaxheriale.<\/p>\n<p>Nga gjithsej 7,647 persona q\u00eb p\u00ebrdor\u00ebn masa dhe sh\u00ebrbime aktive t\u00eb pun\u00ebsimit gjat\u00eb vitit 2019 n\u00eb nivel komb\u00ebtar, vet\u00ebm 169 jan\u00eb rom\u00eb, gj\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb jasht\u00ebzakonisht fatale duke pasur parasysh faktin se 4,632, ose 4.6% e t\u00eb papun\u00ebve t\u00eb regjistruar jan\u00eb rom\u00eb. Sipas Planit komb\u00ebtar operativ, nga numri i p\u00ebrgjithsh\u00ebm i grave rome t\u00eb regjistruara t\u00eb papun\u00eb n\u00eb nivel komb\u00ebtar, rreth 94.88% jan\u00eb pa arsim ose vet\u00ebm me arsim fillor. Gjetje t\u00eb tilla tregojn\u00eb qart\u00eb se nevojiten zgjidhje sistematike p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar pozicionin socio-ekonomik t\u00eb grave rome n\u00eb vendin ton\u00eb.<\/p>\n<p>K\u00ebto jan\u00eb vet\u00ebm disa nga t\u00eb dh\u00ebnat q\u00eb Grupi p\u00ebr avokim i mund\u00ebsive t\u00eb barabarta t\u00eb pun\u00ebsimit arriti gjat\u00eb vitit 2020, duke e hulumtuar \u00e7\u00ebshtjen dhe duke avokuar\u00a0 para institucioneve kryesore. <a href=\"https:\/\/hera.org.mk\/vrabotena-romka-silna-romka-kratok-osvrt\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Analiza \u201cRome e pun\u00ebsuar &#8211; Rome e fort\u00eb\u201d<\/a> ofron nj\u00eb p\u00ebrmbledhje t\u00eb situat\u00ebs s\u00eb grave rome n\u00eb tregun e pun\u00ebs p\u00ebrmes t\u00eb dh\u00ebnave mbi p\u00ebrfaq\u00ebsimin e grave rome n\u00eb institucionet publike dhe p\u00ebrdorimin e masave dhe programeve t\u00eb pun\u00ebsimit nga grat\u00eb rome. T\u00eb dh\u00ebnat jan\u00eb marr\u00eb n\u00eb baz\u00eb t\u00eb informacionit t\u00eb mbledhur publik nga gjithsej 141 institucione shtet\u00ebrore.<\/p>\n<p>Prandaj, Grupi u d\u00ebrgon rekomandimet e m\u00ebposhtme institucioneve kompetente:<\/p>\n<ul>\n<li>Agjencia p\u00ebr pun\u00ebsim e Republik\u00ebs s\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut t\u00eb filloj\u00eb procesin e krijimit t\u00eb masave t\u00eb p\u00ebrshtatshme p\u00ebr pun\u00ebsim ose p\u00ebrshtatjen e atyre ekzistuese n\u00eb p\u00ebrputhje me situat\u00ebn aktuale dhe nevojat e grave rome, t\u00eb cilat do t\u00eb bazohen n\u00eb t\u00eb dh\u00ebna dhe propozime q\u00eb do t\u00eb dalin nga vet\u00eb komuniteti;<\/li>\n<li>T\u00eb vihet fokus n\u00eb p\u00ebrfundimin e arsimit dhe ofrimin e trajnimeve specifike p\u00ebr grat\u00eb rome n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb trajnohen dhe kualifikohen p\u00ebr profesionet e k\u00ebrkuara;<\/li>\n<li>T\u00eb pun\u00ebsohen grat\u00eb rome n\u00eb pozicionet kryesore menaxheriale p\u00ebr shkak t\u00eb mund\u00ebsis\u00eb p\u00ebr t\u00eb krijuar dhe propozuar zgjidhje n\u00eb p\u00ebrputhje me specifikat e k\u00ebtij grupi t\u00eb synuar, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb fush\u00ebn e pun\u00ebsimit;<\/li>\n<li>T\u00eb krijohen qasje afatgjata t\u00eb pun\u00ebsimit t\u00eb ndjeshme ndaj gjinis\u00eb n\u00eb secilin institucion p\u00ebr t\u00eb rritur pjes\u00ebmarrjen e romeve n\u00eb administrat\u00ebn publike;<\/li>\n<li>Nj\u00ebsit\u00eb e vet\u00ebqeverisjes lokale n\u00eb planet e tyre t\u00eb veprimit t\u00eb parashikojn\u00eb masa p\u00ebr pun\u00ebsimin e grave rome n\u00eb administrat\u00ebn e tyre, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb ato komuna ku ka nj\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsim m\u00eb t\u00eb madh t\u00eb popullat\u00ebs rome.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Ne u b\u00ebjm\u00eb thirrje institucioneve kompetente t&#8217;i marrin parasysh k\u00ebto rekomandime kur krijojn\u00eb politikat dhe masat e m\u00ebposhtme nga Plani operativ p\u00ebr pun\u00ebsim n\u00ebse ato v\u00ebrtet d\u00ebshirojn\u00eb t\u00eb sigurojn\u00eb qasje t\u00eb barabart\u00eb n\u00eb pun\u00ebsim p\u00ebr grat\u00eb rome dhe t\u00eb zvog\u00eblojn\u00eb hendekun gjinor n\u00eb vend.<\/p>\n<p>Grupi p\u00ebr avokim \u00ebsht\u00eb i p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nga aktiviste gra rome dhe u formua n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb projektit \u201cGrat\u00eb rome avokojn\u00eb p\u00ebr mund\u00ebsi t\u00eb barabarta pun\u00ebsimi\u201d t\u00eb zbatuar nga HERA \u2013 Asociacioni p\u00ebr edukim sh\u00ebndet\u00ebsor dhe hulumtim me mb\u00ebshtetjen e fondacionit suedez \u201cQuina til Quina\u201d.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Personi p\u00ebr kontakt<\/p>\n<p>Sibella Mamudoska |077 675 725| mamudoskasibela@gmail.com<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pes\u00ebdhjet\u00eb vjet nga themelimi i 8 Prillit si Dita nd\u00ebrkomb\u00ebtare e rom\u00ebve, grat\u00eb rome n\u00eb Maqedoni vazhdojn\u00eb t\u00eb luftojn\u00eb p\u00ebr t\u00eb hyr\u00eb n\u00eb tregun e [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10941,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[62],"tags":[1376,167,1505,52,1504,357,1178,1116,1377],"class_list":["post-10939","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hera-aktuelno","tag-8-april","tag-discrimination","tag-employment","tag-macedonia","tag-roma-women","tag-357","tag-grupa-za-zastapuvane","tag-ednakvi-mozhnosti","tag-megunaroden-den-na-romite"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10939","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10939"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10939\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11374,"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10939\/revisions\/11374"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10941"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10939"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10939"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10939"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}