{"id":4455,"date":"2016-07-18T12:55:46","date_gmt":"2016-07-18T11:55:46","guid":{"rendered":"http:\/\/hera.org.mk\/?page_id=4455"},"modified":"2021-05-05T14:22:50","modified_gmt":"2021-05-05T13:22:50","slug":"zdravje-na-romi","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/shto-rabotime\/zdravje-na-romi\/","title":{"rendered":"SH\u00cbNDETI I ROM\u00cbVE"},"content":{"rendered":"<p><b>SH\u00cbNDETI I ROMEVE<\/b><\/p>\n<p>Q\u00eb t\u00eb realizohet e drejta e sh\u00ebndetit, sh\u00ebrbimet sh\u00ebndet\u00ebsore duhet t\u00eb ken\u00eb qasje dhe cil\u00ebsore p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb qytetaret e margjinalizuara. Por, n\u00eb praktik\u00eb ekziston munges\u00eb e gjinekolog\u00ebve am\u00eb n\u00eb shtet dhe shp\u00ebrndarje joadekuate gjeografike e gjinekolog\u00ebve t\u00eb pun\u00ebsuar am\u00eb, kontrollet parandaluese pa pages\u00eb p\u00ebr grat\u00eb shtatz\u00ebna jan\u00eb pak t\u00eb shfryt\u00ebzuara, nd\u00ebrsa sh\u00ebndeti i romeve p\u00ebrkeq\u00ebsohet edhe p\u00ebr shkak t\u00eb pages\u00ebs joligjore t\u00eb sh\u00ebrbimeve te gjinekolog\u00ebt am\u00eb, t\u00eb cilat jan\u00eb falas. N\u00eb thelb, si baroj\u00eb, q\u00ebndron diskriminimi.<\/p>\n<p>Prandaj nga viti 2005, p\u00ebrmes qendr\u00ebs ton\u00eb rinore \u201cD\u00ebshiroj t\u00eb dij\u00eb\u201d n\u00eb Shuto Orizari sigurojm\u00eb edhe sh\u00ebrbime pa pages\u00eb dhe t\u00eb besuara p\u00ebr sh\u00ebndetin seksual dhe riprodhues.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 2012 filloi <a href=\"https:\/\/www.pravnozajakni.mk\/adresar-na-zdruzenija\/zdruzhenija-koi-obezbeduvaat-parapravna-pomosh\/\">programi p\u00ebr fuqizimin juridik<\/a> t\u00eb romeve nga Shuto Orizari q\u00eb t\u2019ua mund\u00ebsoj\u00eb ose leht\u00ebsoj\u00eb realizimin e t\u00eb drejtave sociale dhe sh\u00ebndet\u00ebsore p\u00ebrmes sh\u00ebrbimeve t\u00eb k\u00ebshilluesit juridik dhe t\u00eb para-jurist\u00ebve (d.m.th. personat e trajnuar nga vet\u00eb komuniteti). N\u00eb vitin 2013 filloi iniciativa p\u00ebr monitorim t\u00eb komunitetit p\u00ebrmes t\u00eb cil\u00ebs romet nga Shuto Orizari nga dora e par\u00eb i monitoronin qasjen dhe cil\u00ebsin\u00eb e sh\u00ebrbimeve p\u00ebr sh\u00ebndet riprodhues n\u00eb komunitet dhe e ngritin vet\u00ebdijen te popullata lokale p\u00ebr t\u00eb drejtat riprodhuese. Sot, fuqizimi juridik, monitorimi nga komuniteti dhe aktivizmi p\u00ebr ndryshime dhe p\u00ebrmir\u00ebsimi i sh\u00ebndetit riprodhues te romet jan\u00eb shenj\u00eb q\u00eb njihet p\u00ebr <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/zenisutoorizari\/\">Iniciativ\u00ebn e gruas nga Shuto Orizari<\/a>.<\/p>\n<p>P\u00ebrmes Rrjetit joformal p\u00ebr mbrojtje nga diskriminimi mor\u00ebm pjes\u00eb n\u00eb avokimin e rasteve t\u00eb diskriminimit (dhe) ndaj romeve dhe jemi pjes\u00eb e proceseve t\u00eb krijimit t\u00eb politikave p\u00ebr jo diskriminim.<\/p>\n<p>M\u00eb shum\u00eb:<\/p>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/hera.org.mk\/zdrava-bremenost-2\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Broshura p\u00ebr shtatz\u00ebni t\u00eb sh\u00ebndetshme<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/hera.org.mk\/karta-so-oczenka-od-zaedniczata-2020-godina\/\">Kartel\u00eb me vler\u00ebsim nga komuniteti 2020<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/hera.org.mk\/karta-so-ocena-od-zaednicata-za-2019-godina\/\">Kartel\u00eb me vler\u00ebsim nga komuniteti 2019<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/hera.org.mk\/vesnik-zheni-shuto-orizari-br-2\/\">Gazeta e Iniciativave t\u00eb grave nga Shuto Orizari<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/hera.org.mk\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Broshura_Socijalni-prava-i-kovid19-web.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Broshur\u00eb \u2013 T\u00eb drejtat e tua sociale vlejn\u00eb edhe n\u00eb kushte t\u00eb pandemis\u00eb<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/hera.org.mk\/vazhni-informacii-vo-uslovi-na-kovid-19\/\">Broshur\u00eb \u2013 Informata t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb kushte t\u00eb Kovid-19<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/hera.org.mk\/oon-drzhavata-treba-da-gi-obesshteti-romkite-koi-bile-odbieni-da-izberat-matichen-ginekolog\/\">Kumtes\u00eb \u2013 OKB: Shteti duhet t\u2019i d\u00ebmshp\u00ebrblej\u00eb romet t\u00eb cilat jan\u00eb refuzuar t\u00eb zgjedhin gjinekolog am\u00eb<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><b>ROMET DHE PUN\u00cbTOR\u00cbT SH\u00cbNDET\u00cbSOR<\/b><\/p>\n<p>Stereotipat dhe hendeku n\u00eb komunikim mes pun\u00ebtor\u00ebve sh\u00ebndet\u00ebsor dhe rom\u00ebve n\u00eb praktik\u00eb do t\u00eb thot\u00eb: sh\u00ebrbime sh\u00ebndet\u00ebsore t\u00eb pakapshme dhe\/ose jocil\u00ebsore p\u00ebr rom\u00ebt. P\u00ebrmes pun\u00ebs n\u00eb teren kuptuam se shkaqet q\u00ebndrojn\u00eb n\u00eb njohjen e pamjaftueshme t\u00eb zakoneve, tradit\u00ebs dhe kultur\u00ebs te nj\u00eb pjes\u00eb e pun\u00ebtor\u00ebve sh\u00ebndet\u00ebsor, por edhe p\u00ebr rregullat e sjelljes n\u00eb institucionet sh\u00ebndet\u00ebsore ndaj nj\u00eb pjese t\u00eb komunitetit rom. E k\u00ebshtu vendos\u00ebm t\u00eb krijojm\u00eb <a href=\"http:\/\/noviprikazni.hera.org.mk\/\">Rr\u00ebfime t\u00eb reja nga ambulanca<\/a>.<\/p>\n<p>P\u00ebrmes forum shfaqjeve teatrore n\u00eb Shkup, Kumanov\u00eb, Dell\u00e7ev\u00eb, Sveti Nikole dhe Manastir i p\u00ebrcjellim <a href=\"http:\/\/noviprikazni.hera.org.mk\/zavrsen-nastan-i-forum-teatar-prikazni-od-cekalnata\/\">rr\u00ebfimet nga korridori<\/a> dhe i nxitim edhe nj\u00ebrin edhe tjetrin <a href=\"http:\/\/noviprikazni.hera.org.mk\/%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BE-%D0%BE%D0%B4-%D1%84%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC-%D1%82%D0%B5%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D1%82-%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%B0%D1%98-%D0%B3%D0%B8-%D0%BC%D0%BE\/\">\u201dti mbathin k\u00ebpuc\u00ebt e huaja\u201d<\/a> q\u00eb m\u00eb leht\u00eb\u00a0 ta shembin murin q\u00eb i ndan. Nd\u00ebrsa nga viti 2017, bashk\u00eb me Qendr\u00ebn p\u00ebr mjek\u00ebsi familjare, i zhvillojm\u00eb shkatht\u00ebsit\u00eb komunikuese te mjek\u00ebt p\u00ebrmes trajnimeve t\u00eb akredituara \u2013 praktikat e mira jan\u00eb d\u00ebshmi se <a href=\"http:\/\/noviprikazni.hera.org.mk\/zivot-kako-na-filmsko-platno\/\">rr\u00ebfimet e reja jan\u00eb t\u00eb mundura<\/a>.<\/p>\n<p>M\u00eb shum\u00eb:<\/p>\n<ul>\n<li><a href=\"http:\/\/noviprikazni.hera.org.mk\/%D1%81%D1%80%D1%83%D1%88%D0%B8-%D0%B3%D0%BE-%D1%95%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D1%82\/\">Forum \u2013 teatri \u201cShembe murin\u201d<\/a> (2017)<\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/noviprikazni.hera.org.mk\/category\/novi-prikazni\/video\/\">Video seksioni \u201cRr\u00ebfime tjera nga ambulanca\u201d<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/noviprikazni.hera.org.mk\/category\/novi-prikazni\/strip\/\">Stripi \u201cRr\u00ebfime nga ambulanca\u201d (stina e dyt\u00eb)<\/a><\/li>\n<li>Doracak <a href=\"https:\/\/hera.org.mk\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/Priracnik-za-zdravstveni-rabotnici-web.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">\u201cZhvillimi i shkatht\u00ebsive komunikuese p\u00ebr sigurimin e sh\u00ebrbimeve sh\u00ebndet\u00ebsore m\u00eb cil\u00ebsore n\u00eb komunitetin rom\u201d<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>SH\u00cbNDETI I ROMEVE Q\u00eb t\u00eb realizohet e drejta e sh\u00ebndetit, sh\u00ebrbimet sh\u00ebndet\u00ebsore duhet t\u00eb ken\u00eb qasje dhe cil\u00ebsore p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb qytetaret e margjinalizuara. Por, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9167,"parent":7390,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"page-single-program.php","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-4455","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4455","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4455"}],"version-history":[{"count":26,"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4455\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11197,"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4455\/revisions\/11197"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/7390"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9167"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hera.org.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4455"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}